Wszystko, co musisz wiedzieć
Centrum wiedzy dla firm i specjalistów HR. Śledzimy zmiany przepisów, analizujemy ryzyko i pomagamy przygotować Twoją organizację.
Inspekcja Pracy zyskała nowe uprawnienia do weryfikacji, czy umowy B2B nie maskują faktycznego stosunku pracy. Kontrole mogą dotyczyć całej organizacji.
Nowe kryteria oceny samozatrudnienia: swoboda decyzyjna, ryzyko gospodarcze, praca dla wielu klientów.
PIP może w drodze decyzji administracyjnej stwierdzić istnienie stosunku pracy — po wcześniejszym poleceniu usunięcia naruszeń, którego pracodawca nie wykonał.
Od 8 lipca 2026 roku Państwowa Inspekcja Pracy zyskuje rewolucyjne uprawnienie do stwierdzania istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej. Oznacza to, że inspektor może samodzielnie przekształcić umowę B2B w etat, jeśli uzna, że praca jest faktycznie wykonywana w warunkach podporządkowania.
Takie zmiany wprowadza ustawa z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 473).
Decyzja może zostać wydana, gdy zamiast umowy o pracę zawarto umowę cywilnoprawną lub gdy osoba faktycznie świadczy pracę w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy (zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy), a podmiot zatrudniający nie wykonał uprzedniego polecenia inspektora w tym zakresie
Główna część ustawy wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, czyli 8 lipca 2026 r.
Uprawnienie to otrzymały właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), w szczególności okręgowi inspektorzy pracy.
W postępowaniu administracyjnym uwzględnia się wolę stron, o ile nie jest ona sprzeczna z prawem, zasadami współżycia społecznego lub nie zmierza do obejścia prawa.
Opłata za wydanie interpretacji indywidualnej wynosi 40 zł od każdego opisanego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego
W przypadku braku dowodów pozwalających na ustalenie wynagrodzenia, w decyzji wskazuje się minimalne wynagrodzenie za pracę.
Jeżeli materiał dowodowy na to nie pozwala, w decyzji wskazuje się pełny wymiar czasu pracy.
Zasadniczo datą zawarcia umowy o pracę jest data wydania decyzji. Jednakże, jeżeli po rozpoczęciu kontroli pracodawca rozwiąże umowę cywilnoprawną, datą zawarcia umowy staje się data rozpoczęcia kontroli.
Tak, Główny Inspektor Pracy wydaje na wniosek interpretacje indywidualne dotyczące tego, czy dany stosunek prawny stanowi stosunek pracy.
Interpretacja nie jest wiążąca dla wnioskodawcy, ale nie może on zostać obciążony sankcjami administracyjnymi ani finansowymi w zakresie, w jakim zastosował się do uzyskanej interpretacji.
Kary za naruszenie przepisów o zawieraniu umów o pracę wzrosły i wynoszą obecnie od 2000 zł do 60 000 zł, a w przypadku recydywy (ponownego ukarania) – od 3000 zł do 90 000 zł.
Tak, ustawa dopuszcza przeprowadzanie kontroli lub poszczególnych czynności w sposób zdalny, np. poprzez transmisję online dokumentów lub przesłuchania za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
PIP udostępnia ZUS m.in. numery NIP, REGON, dane osób wykonujących pracę (PESEL, obywatelstwo), okresy pracy oraz rodzaj zawartych umów.
Tak, decyzja wywołuje skutki na gruncie ubezpieczeń społecznych od dnia jej wydania, a składki dotychczas opłacone z tytułu umowy cywilnoprawnej uznaje się za opłacone na poczet należności z tytułu stosunku pracy.
Należy jednak pamiętać, że ZUS i Urząd Skarbowy działają niezależnie i mogą dochodzić zaległych składek i podatków za okres do 5 lat wstecz na podstawie własnych uprawnień
Tak, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (PIT) zostaje zawieszony z dniem przekazania do sądu odwołania od decyzji PIP lub wniesienia powództwa o ustalenie stosunku pracy.
Wydanie decyzji o istnieniu stosunku pracy nie może być przyczyną uzasadniającą wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia przez pracodawcę.
Odwołanie od decyzji stwierdzającej stosunek pracy wnosi się do właściwego sądu rejonowego (za pośrednictwem okręgowego inspektora pracy) w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia.
Tak, sąd może udzielić zabezpieczenia, zgodnie z którym umowa w trakcie postępowania może zostać rozwiązana tylko na zasadach ochrony pracowników wynikających z prawa pracy.
Przedsiębiorca, który w ciągu 12 miesięcy od wejścia w życie ustawy dobrowolnie zawrze umowę o pracę z osobą dotychczas pracującą na umowie cywilnoprawnej (spełniającej cechy stosunku pracy), nie podlega odpowiedzialności karnej (grzywnie).
Reforma PIP 2026 nie zmienia definicji stosunku pracy, ale od 8 lipca 2026 r. wzmacnia…
Planowana reforma Państwowej Inspekcji Pracy to największa zmiana w nadzorze nad rynkiem pracy od ponad…
W Polsce prawie 3 miliony osób prowadzi własną działalność gospodarczą, a ponad 2,4 miliona pracuje…
Reforma PIP 2026 radykalnie zwiększa ryzyko, że umowa cywilnoprawna lub B2B zostanie przekwalifikowana na umowę…
Państwowa Inspekcja Pracy – organ kontrolujący przestrzeganie prawa pracy i legalność zatrudnienia.
Zestaw kryteriów oceniających, czy dana osoba faktycznie prowadzi działalność gospodarczą, czy jest "ukrytym pracownikiem".
Sytuacja, gdy umowa B2B formalnie istnieje, ale faktycznie odpowiada stosunkowi pracy (podporządkowanie, stałe miejsce, brak innych klientów).
Formalne przekwalifikowanie umowy B2B na umowę o pracę przez sąd lub PIP, z retroaktywną zmianą zobowiązań.
Napisz do nas!
Chcesz wycenić projekt rekrutacyjny, zapytać o współpracę? Wypełnij formularz, skontaktujemy się z Tobą jak najszybciej.
"W Talent Place zmieniamy rynek pracy, stawiając na jakość, nowoczesność i elastyczność. Korzystamy z modeli takich jak crowdstaffing i talent pooling oraz tworzymy środowisko pracy w duchu work-life fit. "
Skontaktuj się z nami i dowiedz się, jak możemy wspólnie osiągnąć więcej!
Przemysław Kadula
Talent Place jest częścią Everuptive Group, dostawcy skutecznych rozwiązań dla biznesu, działających w oparciu o potencjał Internetu i nowoczesnych technologii.
Masz pytania? kontakt@talentplace.pl